كيمياگري، يا فساد كيمياگري است. احتمالاً اين كتاب مربوط به اندكي پس از آن است و تأليفي است در 18 فصل دربارهٴ مسايلي از اين قبيل: با صنعت ميتوان ماهيت اشيا را بهتر ساخت و گواه آن شيشهگري است؛ فلزات با مواد كاني فرق دارند، چون شامل جيوهاند؛ همچنين فلزات گوگرد دارند، ولي گوگرد مخل خلوص آنهاست، حال آنكه جيوه جوهرشان است؛ اقسام گوگرد؛ گوگرد زنده كه براي استحالهٴ مواد لازم است، تنها در طلا و نقره وجود دارد. موٴلف به شيميدانان جاهلي كه فاقد اطلاعات بنيادي و تجربهاند حمله ميكند، از اينرو در برخي نسخهها عنوان ديگر كتاب تصحيح اشتباهات بزرگ، به شخصي بهنام برنارد منسوب است.1
4. آلمان
يوهان ساكسوني
منجم آلماني (ساكسوني؛ برآمدنش حدود 1323 ـ 1361).
يوهان ساكسوني.2 منجم آلماني كه بيشتر فعاليتش در پاريس بود. در سال 1323 در آنجا از شاگردان ژان دو لينيِـر بود. احتمالاً درحدود 1323 ـ 1336 در پاريس به سر ميبرد؛ در 1339 ـ 1348 در ماگدبورگ بود؛ ممكن است در سال 1360 در پراگ بوده باشد؛ در سال 1361 هنوز زنده بود.
اكنون ميتوان (عليرغم اظهارات مخالف دوهِـم) مسلم دانست كه اين يوهان ساكسوني و يوهان دانكو يك نفرند، ولي يوهان در ساكسوني بيش از يك نفر بوده و بايد مراقب بود كه شخص فوقالذكر را با ديگران اشتباه نكرد. مثلاً با يوهان آلماني، كانُن و حقوقدان فرانسيسي كه در ارفورت ميزيست، يك گزيدهٴ آرا و فهرست قضات شرع و عرف (در ايتاليا؟ حدود 1310 ـ 1317) نوشت و نظر قضات را از زمان قديم تا جوواني آندريا (حدود 1270 ـ 1348) و ژان راهب (فرانسيسي فرانسوي، كاردينال، متوفا آوينيون 1313) ارائه كرد.3 ساويني از او ذكري نكرده است. با يوهان ساكسوني پزشك هم كه در حدود 1409 در استراسبورگ برآمد، نبايد او را اشتباه كرد.4
در يك نسخهٴ خطي ارفورت عبارت ((يادداشت مختصر يوهان دانكو بر كتاب)) همراه با